Middelheim is een degelijke Antwerpse buurt net buiten de oostelijke centrumring op een kwartier afstand met de bus vanaf het centraalstation. Daar in park Den Brandt vindt (nu weer) jaarlijks het vierdaagse jazzfestival Middelheim plaats met hoog- waardige concerten elke dag die s’ middags beginnen en elkaar met korte pauzes opvolgen.
foto: Bolte © FOBO-hdv ©
Dit jaar waren dat in een uitgebalanceerde, sterke programmering Charles Lloyd, Dré Pallemaerts, Pharoah Sanders, Elisabeth Kontomanou, New Cool Collective, David Linx en het spraakmakende Brussels Jazz Orchestra, natuurlijk Toots Thielemans (met het Kenny Werner Quartet feat. Cindy Blackman en David Sanchez), José James, Jef Neve, Bill Laswell met Bernie Worrell, Toshinori Kondi en de percussionisten Hamid Drake en Ayib Dieng, Andy Bey, Robin Verheyen, het trio Muhal Richard Abrahams , George Lewis en Rioscoe Mitchell and last but not least het Wynton Marsalis quintet. Bijna pari pari Amerikaans en Europees met maar liefst vijf Belgische topmusici.
Door deze omgeving en de opzet heeft het festival al bij voorbaat een ontspannen en pleasante sfeer. Het gaat er bijzonder gemoedelijk aan toe. Je zit in het grote (open) tent naar muziek te luisteren of je wandelt, staat, zit buiten bij de kleinere tenten te converseren,
te eten, te drinken, te kijkluisteren of te dagdromen. Geen mensenopeenhopingen, geen geduw. Meer een ontmoetingsplek voor liefhebbers, geïnteresseerde mensen uit de buurt en uitgelezen reizigers uit andere streken. Geen overdadige commercie. Een paar open tenten met o.a. radio en televisie, onnadrukkelijk aanwezig en doorgaans actief.
Je komt er makkelijk (reistijd vanuit Amsterdam minder dan twee uur), kunt er zonder pro- blemen parkeren, overnachten en van de stad genieten. Ook voor een ééndaags bezoek uitermate geschikt. Het laatste concert is voor elf uur s’ avonds afgelopen. Voor een dag- kaart van E. 27.- krijg je drie of vier concerten, een passe-partout voor 4 dagen kost E. 81.- . Een aanrader.
Uitblinker op de eerste dag was het openingsconcert van het nieuwe Charles Lloyd Quartet
De groep en Lloyd verkeren in optima forma wat door een langere reeks festivaloptredens nog versterkt wordt. De muziek is van A t/m Z van hoge spanning met steeds weer ver- rassende, aangrijpende wendingen, waarbij energieke beweging samengaat met lyrisch spel. Vreugde, wijsheid en dynamiek. Het samenspel is van hoge intensiteit en het speelplezier straalt ervan af. Een mooi geval van muziek die doorgroeit, waarin ervaring en jeugdig elan op een hartverwarmende manier samenvloeien en spelers en groep overstijgt. Één van de hoogtepunten meteen aan het begin van het festival !
Drummer Dré Pallemaerts speelt niet alleen in een opmerkelijke bezetting met twee uit- stekende toetsenisten, Bill Carrothers (p) en Jozef Dumoulin (fender rhodes) en de twee Belmondo-broers (tr en sax). Ook de muziek was opmerkelijk: Dumoulin legde op barokke lijnen van Carrothers zijn speciale vervormingen en tussenwerpsels terwijl Pallemaerts het geheel met zachte strokes delicaat in balans hield. Met de twee blazers erbij werd de muziek mooi gelaagd en deinend. Knap gedaan maar je moest wel ervan houden om intensief daarin mee te gaan.
Pharoah Sanders is met zijn uniek scheurend saxgeluid een bijzondere colorist. In een rijk, diep en dynamisch klankbeeld werkt dat opzwepend en trance-opwekkend. Helaas blijkt de groep van Sanders nauwelijks ertoe in staat een dergelijke klankbed te laten ontstaan. Daar- door blijven slechts kleine momenten waarop Sanders geluid mooi van kleur verschiet en heel even opstijgt waarna Sanders zich weer in de coulissen terugtrekt een de band op de automatische piloot doordraait. Vocalist/pianist Andy Bey is de opener op zondag, de laatste van de drie vocalisten op het festival. Hij heeft mooie stemschakeringen maar het gaat hem duidelijk niet meer zo makke- lijk af met de flow. Ook al komt hij in de blues-stukken als in de stukken met springerige bop-lijnen niet meer goed uit de werf, hij maakt er met zijn trio (niet de aangekondigde Washing- tons) nog het beste van. Saxofonist Robin Verheyen, vijfentwintig jaar, heeft een bijzondere aanpak, een speciaal geluid en blijft zijn eigen bijzondere wegen zoeken. Met zijn quartet (Carrothers, Thys, Pallemaerts) speelt hij een mooie set: met fraaie vondsten en schitterende klank – zowel Ingetogen als outgoing. Van hieruit is in menig opzicht niet meer zo’n grote sprong naar de vrije improvisatie-muziek van het drietal eminences George Lewis, (trb, electronics), Roscoe Mitchell (ss, as), Muhal Richard Abrams (p). Zij creëren geconcen- treerd en zonder compromis in ruim een uur drie improvisatie van uiteenlopende texturen en dynamiek. Terwijl dit drietal voortdurend nieuwe klankzones binnengaat, komen we bij de afsluiting van het festival door het kwintet van Wynton Marsalis vooral vertrouwde klanken van hoge kwaliteit tegen. Het kwintet speelt rootsy bay-muziek in Afro-Cubaanse en andere varianten met Spaanse en andere tinges. Hard swingend, met een dominante walking bas, veel dynamiek en mooie klank. Toots Thielemans voegt zich tegen het eind met zijn mond- harmonika klakkeloos en soepel in het geheel. Het kwintet leverde afsluitend een fraaie toegift waarbij bleek dat er nog meer potentie in de groep schuilde.
