Crammed Global Sounds Festival

Amsterdam - De Melkweg
30 september 2003

Nee, het is geen jubileumfeestje dat Crammed Discs de laatste dagen van september in een drietal Europese hoofdsteden (Brussel, Parijs en Amsterdam) heeft georganiseerd. Daar houdt men bij het Belgische label namelijk niet zo van en een kroonjaar is 2003 voor hen ook niet echt. Hoewel: het vieren van het 21-jarig bestaan zou prima passen in de niet bepaald doorsnee te noemen bedrijfscultuur die de firma uit Brussel te oordelen naar het releasebeleid sinds de start in 1981 voert. Eigenzinnig, grensverleggend, avontuurlijk, het zijn typeringen die van toepassing zijn op de filosofie achter Crammed en op de twee compilaties met hoogtepunten uit de eerste tien jaar, die de aanleiding vormen voor dit rondreizend circusje. Worden de laatste jaren via het sublabel Ziriguiboom vooral successen gescoord met eigentijds klinkende fusies van Braziliaanse muziek met hedendaagse elektronica (bij topper 'Tanto Tempo' van Bebel Gilberto staat de teller inmiddels op 800.000 wereldwijd verkochte stuks) een andere troef is het zigeunerensemble Taraf De Haïdouks uit Roemenië, dat sinds 1990 onder contract staat en mede dankzij de Belgen wereldroem heeft vergaard. Het label van Marc Hollander heeft (via sublabel SSR) bovendien zijn partijtje meegeblazen in de dancewereld en was ooit het onderkomen van avant-gardistisch georiënteerde muzikanten als Hector Zazou, Minimal Compact of Tuxedomoon. En dan vergeten we nog baanbrekende releases als die van de Ethiopiër Mahmoud Ahmed of die van het Congolees-Belgische a-capella vrouwengezelschap Zap Mama. Zo'n label vertrouw je de organisatie van een avondje cultureel zappen op niveau wel toe. Een Franse krant rept dan ook in de voorbeschouwing op de Parijse versie van het festival over "une vraie orgie de sons sauvages, authentiques et électro-ethniques." Dat blijkt in De Melkweg mee te vallen, want in de twee concertzalen zijn weliswaar bij tijd en wijle opzwepende, authentieke en etnisch-elektronische geluiden te horen, maar echt wild gaat het er daarbij niet aan toe laat staan dat hier vanavond een ware orgie plaatsvindt. Misschien ligt dat aan het gereserveerde Amsterdamse publiek dat enige moeite lijkt te hebben met dit bal zonder grenzen. Een bal dat beschaafd wordt geopend door rijzende ster Cibelle uit São Paulo die in eigen land bekendheid geniet als soapie en hier met haar debuutalbum vol trippy Braziliaanse cosmopop al de nodige pennen in beweging heeft gebracht. Dat het publiek haar set redelijk onbewogen ondergaat ligt dan ook niet aan het ontbreken van talent bij de charmant verlegen overkomende Braziliaanse of bij haar begeleidingsband, maar meer aan het ultrarelaxte tempo en korte duur van het optreden. In de andere zaal wekt het recentelijk weer nieuw leven ingeblazen Tuxedomoon (inclusief oerlid Blaine Reininger) even later vooral een nostalgisch gevoel op met zijn vaak tot soundscapes uitgesponnen avant-gardepop. De op de achterwand geprojecteerde beelden versterken dat gevoel nog eens, maar de elektronische klanken aangevuld met blazers ontberen te vaak een aansprekende structuur om echt te beklijven. En een aansprekende zangestem ontdekken we ook niet bij het viertal. Ondanks de wereldroem die Taraf De Haïdouks inmiddels hebben vergaard, is het muzikantenbestaan voor de Roemenen nog steeds geen vetpot. Die conclusie valt tenminste te trekken uit het feit dat in de hal van De Melkweg een authenthieke, door henzelf bespeelde accordeon plus een cimbalon te koop worden aangeboden. Hun optreden toont in ieder geval aan dat Johnny Depp de zigeuners uit Clejani en omgeving niet voor niets uitnodigde voor een van zijn privéfeestjes. Een dergelijke eer is Zuco 103 nog niet ten deel gevallen, maar met hun optreden vol groovy elektronica weet de groep (ditmaal in de hoedanigheid van Zuco 103 Sound System) in ieder geval een feestgevoel onder het publiek op te wekken. Gevolg is dan ook een gevulde dansvloer. Dat lukt ook DJ Shantel die even verderop in het pand met een set vol Oost-Europese hopsasa en hoempapa een opvallend jeugdig publiek aan het bewegen krijgt. Dat de aangekondigde Iranese diva Sussan Deyhim verstek heeft laten gaan lijkt niemand van de aanwezigen te deren.