Over het leven van Etta James zou je zo een boek kunnen schrijven. In 1995 verscheen dan ook haar autobiografie Rage To Survive. Een loopbaan vol artistieke hoogte- en dieptepunten en veel persoonlijk drama. In 2008 speelde Beyoncé Knowles haar rol in de prachtige, maar feitelijk niet helemaal klopppende film Cadillac Records, over het Chess-label waar James achttien jaar onder contract stond en haar grootste successen scoorde met hits als Tell Mama, I’d Rather Go Blind, Something’s Got A Hold On Me en At Last. Dat laatste nummer had ze graag gezongen tijdens de inaugeratie van president Barack Obama. Alleen werd niet zij uitgenodigd, maar Beyoncé.

Etta James had haar eerste hit Wallflower te danken aan de eerder deze week overleden Johnny Otis. Hij schreef het wat scabreuze nummer - de oorspronkelijke titel luidde Roll With Me, Henry - speciaal voor haar nadat hij onder de indruk was geraakt van haar krachtige en gloedvolle stem. James was toen amper zestien jaar. Ze was jarenlang vocaliste bij de The Johnny Otis Show. Toen eind jaren vijftig haar muzikale loopbaan voor de eerste keer in het slop raakte, maakte ze overstap naar Chess, dat veel bekende bluesartiesten in zijn stal had, onder wie Muddy Waters, Howlin’ Wolf en Little Walter. Daar reikte James tot grote artistieke en commerciële hoogten, maar vergooide ze een glanzende carrière door een langdurige verslaving aan drugs en drank. Al haar helden waren aan de heroïne, zou ze later vertellen: Billie Holiday, Ray Charles, Chet Baker.

Veel grote blues- en soulzangeressen hadden in de jaren tachtig en negentig te kampen met teruglopende belangstelling. Etta James gaf niet op en bleef albums uitbrengen en optredens geven. Daarbij inspireerde ze weer een hele nieuwe generatie zangeressen, zoals Adele die haar uitdrukkelijk een van haar idolen noemt. In het interview met Geert Henderickx voor Heaven vorig jaar zei ze: “De hele kunst van het zingen is om de emotie achter een liedje tekens weer op te roepen. De voordracht is alles. Daarom staat Etta James bij mij veruit bovenaan. Wat een overtuigingskracht. Verbluffend gewoon. Zelfs als ze ademhaalt gebeurt er iets met me.”

Eind vorig jaar verscheen Etta James’ zwanenzang The Dreamer, dat net niet de kolommen van Heaven haalde – het had niet meer de kracht van eerdere albums. Maar recensent Pieter Wijnstekers was desalniettemin onder indruk, zodat het wel gepast is de bespreking als een ode aan een groot zangeres alsnog te publiceren:

Vlak voor kerst bereikte ons het droeve nieuws dat de legendarische zangeres Etta James terminaal is en niet lang meer te leven heeft. Als een van de beste zangeressen die de soul en blues ooit heeft gekend, hoeven we niet bang te zijn dat ze snel vergeten zal worden, iets waar deze twee zeer verschillende albums ook zeker van getuigen. The Dreamer werd nog voor het bericht kwam dat ze stervende was gepresenteerd als haar afscheidsalbum en is ook zorgvuldig op die manier opgezet door haarzelf en haar medeproducers, gitarist Josh Sklair en haar zoons Donto (drums) en Sametto (bas). Op het album passeren zo’n beetje alle muziekstijlen waarmee James bekend werd, van soul en blues tot country en rhythm ’n’ blues, met fraaie versies van materiaal van onder anderen Bobby Bland, Otis Redding, Ray Charles en Johnny ‘Guitar’ Watson, afsluitend met een toepasselijke Let Me Down Easy van Little Milton. Dat James op deze opnamen eerder ingetogen dan echt vlammend klinkt, zal niemand verbazen, al is ze toch nog opmerkelijk goed bij stem en is de begeleiding doorgaans zeer sympathiek en to the point.  Ongeveer tegelijkertijd met het verschijnen van The Dreamer startte Kent met een het heruitbrengen van James’ albums voor het Chess-label. In de vorige Heaven bespraken we al de eerste release in deze reeks, Call My Name uit 1966, en nu volgt Losers Weepers uit 1970, dat misschien net iets minder sterk is, maar haar nog altijd laat horen als een soulzangeres van de hoogste orde, die zelfs in de ingetogen nummers een dynamiek bezit waar maar weinigen aan kunnen tippen. Net als Call My Name, uitgebreid met nog eens zoveel bonustracks uit dezelfde periode, wordt met Losers Weepers weer een belangrijk deel van haar oeuvre op cd kenbaar gemaakt.

Etta James: 25 januari  1938 - 20 januari 2012