Anais Mitchell: schatgraafster

3 november 2014

De Amerikaanse Anaïs Mitchell – ‘queen of modern folk music’ – komt in november voor drie concerten naar ons land. Haar album Child Ballads leverde haar de 2014 BBC Radio Two Folk Award for Best Traditional Song op.

Alleen al vanwege haar aparte, soms kinderlijk aandoende zangstem is Anaïs Mitchell (33) een geval apart. Na alom geprezende folkopera Hadestown (2010), gebaseerd op de Griekse Orpheus-sage, met vocale rollen van Ani DiFranco, Justin Vernin alias Bon Iver, Greg Brown en Ben Knox Miller van The Low Anthem, verraste de eigenzinnige singer-songwriter uit New England vorig naar met alweer een bijzonder project. Op Child Ballads blies ze samen met Jefferson Hamer nieuw leven in stokoude Britse folkballades. Heaven-medewerker Pieter Wijnstekers sprak met haar.

“Bij ons thuis hadden we een liedboek, Rise Up Singing, met nummers van mensen als Paul Simon, Bob Dylan en Joan Baez. Daarin stonden ook een paar zogeheten Child Ballads, die titels droegen als Willie Of Winsbury, iets wat mij als kind om een of andere reden enorm fascineerde. Een jaar of vier geleden raakte ik via Andy Irvine en Paul Brady helemaal verslingerd aan traditionele Engelse, Schotse en Ierse folkballades, waarna ik ook Fairport Convention, Steeleye Span, Pentangle, Martin Carthy en nog vele andere platen uit de jaren zeventig ontdekte. In diezelfde periode ontmoette ik toevallig Jefferson, die bezeten bleek van precies dezelfde muziek, waarop we het plan opvatten om een album met eigen versies te maken."

"De Child Ballads ontlenen hun naam aan professor Francis James Child, die eind negentiende eeuw welgeteld 305 traditionele folkballades verzamelde onder de titel The English And Scottish Popular Ballads. Jefferson en ik hebben er zeven uitgekozen, die dicht bij onszelf lagen en waar we volgens ons iets eigens aan toe konden voegen. We wilden absoluut niet klinken als twee Amerikanen op de Britse tour."

"Eerst hebben we het alleen met z’n tweeën thuis geprobeerd, maar dat schoot helemaal niet op. Het jaar daarop zijn we met een doorgewinterde producer naar Vancouver getrokken om daar een soort folkrockplaat op te nemen, maar alle partijen apart inspelen en inzingen pakte voor ons gevoel toch niet zo goed uit. Weer een jaar later kwamen we in Nashville uit bij Gary Paczosa, een fantastische geluidstechnicus die veel heeft gewerkt met Alison Krauss en ook de bluegrassalbums met Dolly Parton heeft gedaan. Met hem lukte het eindelijk wel, sterker nog, we hebben aan die oude Engelse folkliedjes met z’n allen een typisch Amerikaanse singer-songwriterachtige draai weten te geven.”

“Jefferson en ik vonden het ronduit geweldig om eens vanuit de tekst te kunnen werken. Van Tam Lin bijvoorbeeld bestaan wel twaalf versies, die hetzelfde verhaal allemaal vanuit een andere hoek bleken te benaderen. Naarmate we meer vertrouwd raakten met die liederen, durfden we zelf ook verder te gaan. We veranderden de melodie of lieten hier en daar een couplet weg. Daarbij was het voor mij persoonlijk vooral een genot om met Jefferson samen te zingen. Hij kan zich zo goed aanpassen aan de frasering van de ander. Wat voor mij hard aanpoten bleek, leek voor hem iets natuurlijks. Een aantal ballades doen we praktisch helemaal als duet, waardoor de nadruk meer op de tekst ligt dan op de voordracht. Je vertelt het verhaal alsof je samen een ritueel uitvoert."

"Ik voelde geen schroom vanwege al die grote artiesten die zich eerder aan dat historische repertoire hebben gewaagd. Op de momenten dat ik me volledig zen voel, heb ik het idee dat we met z’n allen stukjes bikken uit een en hetzelfde gigantische blok graniet. Een toonladder telt maar twaalf noten en er bestaat maar een x-aantal liedjes, het alfabet telt maar zesentwintig letters en er bestaat maar een x-aantal verhalen. Ieder van ons muzikanten doet niets anders dan dat eeuwenoude materiaal opnieuw rangschikken. Hoe pedant het misschien ook mag klinken, ik heb het gevoel dat ik me eerder nederig opstel tegenover God dan dat ik meen dat ik iets interessanters en belangrijkers te vertellen heb dan iemand anders. Het gaat om de manier hoe we al die verhalen en liederen hergebruiken. Ik hou me nu ruim tien jaar serieus met muziek bezig en ik geloof niet dat ik ergens anders voor in de wieg gelegd ben. Als ik al zou proberen ander werk te vinden, dan zou me dat waarschijnlijk niet eens lukken, dus ik kan net zo goed verder blijven bikken.”

Anais Mitchell live: zondag 16 november in Paradiso, Amsterdam; maandag 17 november in de Paradijskerk, Rotterdam; woensdag 19 november in Merleyn, Nijmegen.  

Het interview met Anais Mitchell was eerder te lezen in Heaven magazine. Wilt u op de hoogte blijven van de muziek van interessante artiesten als Anais Mitchelll overweeg dan een abonnement.