Internetradio: altijd en overal

15 juni 2012

“Piraterij is de nieuwe radio”, liet Neil Young zich onlangs ontvallen. Waarmee hij bedoelde te zeggen dat de traditionele rol van radio als medium dat nieuwe muziek introduceert binnen afzienbare tijd zal zijn overgenomen door al dan niet legale websites. iPod, iPhone, iPads en laptop hebben de platenspeler, de cd-speler, de walkman en de tuner inmiddels al praktisch verdreven. De muziekindustrie ziet deze ontwikkeling nog steeds met lede ogen aan.

De geschiedenis blijft zich herhalen. Toen in de jaren twintig van de vorige eeuw de radio werd uitgevonden, weigerden de toenmalige platenfirma’s elke medewerking. Men was er van overtuigd dat als iedereen een liedje gratis kon horen niemand het meer zou willen kopen. Eind jaren negentig waren er opeens online-muziekuitwisseldiensten als Napster en Kazaa, die men prompt de oorlog verklaarde. Had men destijds geïnvesteerd in dergelijke peer-to-peer-systemen, dan zou er nu geen generatie bestaan die denkt dat muziek niets hoeft te kosten. Pas met de introductie van iTunes ging men met gezonde tegenzin overstag. Ironisch genoeg verdienen internetbedrijven en computerfabrikanten nu beduidend meer aan muziek dan de platenlabels.

De muziekindustrie heeft zich nu wel neergelegd bij het feit dat fysieke geluidsdragers hun langste tijd hebben gehad. Maar het blijft moelijk wennen aan feit dat men de regie kwijt is. Computers stellen muzikanten in staat om op hun slaapkamer fatsoenlijke producties te maken en het web biedt ongekende distributie- en promotiemogelijkheden. In het oude systeem deden de platenfirma’s een grove voorselectie, die vervolgens werd gefilterd door de media. Dankzij het internet kan iedereen nu de rol van smaakmaker op zich nemen, getuige de overvloed aan blogs en gespecialiseerde websites.

Relatief nieuw is het fenomeen internetradio, een medium dat in een stroomversnelling zit, want dankzij apps kan iedereen met een smartphone er sinds kort altijd en overal naar luisteren. Zo is het piepjonge Nederlandse station PinguinRadio.nl inmiddels al door een kleine twee miljoen luisteraars ontdekt, waarmee het wereldwijd behoort tot de honderd best beluisterde webzenders. De beide muzieksamenstellers werkten eerder voor het opgeheven Kink FM, een kleine zestien jaar lang hét alternatieve radiostation van Nederlands. Het succes laat zich deels verklaren door de afwezigheid van presentatoren en reclameboodschappen. De slogan luidt dan ook niet voor niets: No Bullshit, Good Music.

PinguinRadio.nl opereert onafhankelijk van de platenfirma’s. Weliswaar wordt er regelmatig samengewerkt, maar het initiatief ligt in handen van het station. Men struint dagelijks het web af op zoek naar geschikte nummers om ze vervolgens legaal te downloaden. Daarnaast zijn er steeds meer artiesten die zelf gratis downloads aanbieden. Anders dan Kink FM beperkt PinguinRadio.nl zich overigens niet tot indierock en laat het webstation in tegenstelling tot 3FM bovendien hoogtepunten horen uit de gehele pophistorie – onder wie Neil Young.