Tien jaar Summer Darkness

8 juni 2012

Summer Darkness, het Utrechtse festival voor liefhebbers van 'dark underground', beleeft van 27 tot en met 29 juli zijn tiende editie. Een feestelijke aanleiding voor een bijzondere aflevering, aldus organisator en medeoprichter Kees de Brouwer (41), ook wel bekend als 'Cybercase' of dj -X-X-X. Aan de hand van zeven vragen belicht hij tips & tops van een festival dat in Nederland zijn gelijke niet kent.

1.    Om met de deur in huis te vallen: liefhebbers van dood en verderf kunnen hun hart weer ophalen in Utrecht? 'Dat is inderdaad het clichébeeld van de gothic scene. En het klopt: bands als Suicide Commando of Combichrist schuwen de donkere kant van het leven niet. Maar dat wil niet zeggen dat de mensen die op Summer Darkness rondlopen allemaal zwaarmoedige types zijn. Festivalbezoekers komen op de eerste plaats om onder gelijkgestemden te zijn. Ze willen lol maken met mensen die net als zij een extreme muzieksmaak hebben, bepaalde heftige thema's niet uit de weg gaan en er een eigenzinnige kledingstijl op na houden.'

2.    Hoe is Summer Darkness tien jaar geleden begonnen? 'Ik was al sinds 1995 bezig met de Cyberia-dansavonden in Ekko en ik ging regelmatig naar Wave Gothic Treffen, een groot festival in Leipzig. Dat is het oudste festival op dit gebied: een jaarlijks stadsfestival dat zich op verschillende locaties in Leipzig afspeelt. Duitsland heeft sowieso een levendige scene, met meerdere festivals en serieuze muziekbladen die er aandacht aan schenken. Toen dacht ik op een gegeven moment: zoiets zou ook in Utrecht moeten kunnen. Wat bleek? Een medewerker van Mojo Concerts, de concertpromotor, had hetzelfde idee. Samen hebben we  het plan voorgelegd aan Ekko en Tivoli en in een paar maanden tijd is de eerste editie uit de grond gestampt; nog heel kleinschalig, hoor.'

3.    Hoe belangrijk is de stad Utrecht voor Summer Darkness? Zou je  het festival kunnen overhevelen naar een weiland in de polder? 'Absoluut niet. In het gras is Summer Darkness voor mij ondenkbaar. Het is geen festival-festival. De sfeer van de stad is essentieel, met zijn gotiek en middeleeuwse karakter. In Rotterdam of Eindhoven zou je er ook niet aan moeten beginnen. Daarom is de markt op het Domplein ook altijd zo'n succes: die locatie is uniek! En hetzelfde geldt voor de prachtige Leeuwenberghkerk.'

4.    Als leek krijg je lastig grip op al die verschillende stijlen in het festival. Vroeger was het simpel: je had 'vleermuizen' en je had vleermuizenmuziek – duistere new wave. Nu heb je gothic metal, dark electro, neofolk, futurepop en zelfs middeleeuws. Zie jij als programmeur en deejay door de bomen het bos nog wel? 'Het valt inderdaad niet mee, de muziek is door de jaren heen enorm uitgewaaierd en versplinterd. Al die subgenres hebben weer hun eigen fans, hoewel ze elkaar soms ook overlappen. De doelgroep is bepaald niet honkvast. Het is een misverstand te denken dat liefhebbers van cybergothic ook van neofolk houden. Sterker: die twee liggen elkaar niet zo. Maar ik vind dat je breed moet programmeren, zodat elk subgenre tot zijn recht komt. Dat is het leuke van Summer Darkness: de variatie en de uitwisseling. Als programmeur hoop je natuurlijk dat het lukt uitgesproken substijlen te introduceren bij een breder publiek. Ik zou tegen de leek zeggen: trek je van die labels niks aan en ga op zoek naar je eigen gading.'

5.    De term 'dark underground', waar komt die eigenlijk vandaan? 'Die hebben we een paar jaar geleden zelf geïntroduceerd, omdat cybergothic en gothic metal te beladen termen waren geworden en te beperkt voor het brede aanbod. Gothic metal is in Nederland, anders dan in Duitsland, alweer over zijn hoogtepunt heen. Daar zie je dat Rammsteinachtige bands het nog steeds goed doen en veel op festivals staan. Hier is er nauwelijks nog publiek voor. En Cybergothic was te veel in de technohoek en de party scene terechtgekomen: lekker dansen op harde beats. Dan is zelfs de stap naar goa-trance, psychedelische dance, zo gemaakt. Uit die wereld is trouwens het gebruik van fluorescerende kleuren afkomstig. Maar daar wilden we minder de nadruk op leggen. Dark underground is een veel betere en neutralere parapluterm.'

6.    Je noemde al even de fluorkleuren. Ook qua verschijning is het publiek zeer uiteenlopend, van gothic lolita's tot middeleeuws aandoende folkies. Is Summer Darkness op de eerste plaats een muziekfestival of is het een lifestyle- en mode-event?'Het is als muziekfestival ontstaan, maar ik denk dat lifestyle intussen het belangrijkst is. Voor mij persoonlijk geldt dat een modeshow net zoveel impact kan hebben als een concert. En onze bezoekers besteden nou eenmaal graag aandacht aan hun uiterlijk.'

7.    Waar verheug je je dit jaar het meest op? Drie tips graag! 'Peter Hook, de bassist van Joy Division, komt met zijn band het repertoire van Closer, het tweede album van Joy Division, spelen. Daar kijk ik echt naar uit. Verder is de openingsavond, het Bal du Masque in Tivoli, elk jaar weer een belevenis. Een andere aanrader is de Steampunkmodeshow in de Leeuwenberghkerk. Steampunk is een stijl die refereert aan toekomstbeelden en het stoomtijdperk, het is een soort historische science fiction. Stug bruin leer en koperbeslag zijn basiselementen. En, o ja, mag ik nog een vierde noemen? Ik ben heel blij dat de Engelse band O'Childeren, van de hit Dead Disco Dancer, eindelijk in Utrecht te zien is.'

© Tivoli / Nicoline Baartman