Yorick van Norden in Amerika

18 augustus 2018

We gaan onder de noemer 'Heaven Presents...' ons sterk maken voor bijzondere artiesten die een groter publiek verdienen. De eerste artiest waarmee wij een bijzondere samenwerking aangaan is Yorick van Norden. In de jongste Heaven kon je alvast lezen over zijn bijzondere nieuwe album The Jester dat op 14 september zal verschijnen bij Excelsior Recordings en de komende maanden zal Yorick met zijn band onder de noemer 'Heaven Presents... Yorick van Norden' door het land reizen. Deze week verscheen zijn nieuwe singleTrain In The Station (beluister hier).

Lees hieronder alvast het eerste deel van het reisverslag dat hij speciaal voor Heaven bijhield tijdens zijn reis naar de Verenigde Staten. Op haar verzoek bezocht hij de ernstig zieke Dawn Tessman Visser (48), die een groot fan is van de Haarlemse musicus.

Maandag 9 juli

Rond het middaguur vertrok ik vanaf Schiphol met een rechtstreekse vlucht van Delta Airlines naar Minneapolis. Om er zeker van te zijn dat ik mijn Martin D-35 gitaar uit 1976 als handbagage mee zou mogen nemen, had ik alvorens mijn vluchten te boeken al het nodige speurwerk verricht. Er bleek een website te zijn van een muzikantenvakbond waarop alle grote internationale luchtvaartmaatschappijen werden gerangschikt op hun beleid ten aanzien van vliegende musici. Sommige maatschappijen kregen een groen stoplicht, anderen een oranje stoplicht, maar verreweg de meesten het rode.

Dankzij het in-flight board entertainment, een gezellige buurvrouw en het naar luchtvaartmaatstaven goede eten en drinken vloog de negen uur durende reis letterlijk voorbij.

De muziekselectie aan boord verdient overigens nog een vermelding. Het aanbod was beperkt, maar zeer opvallend: meerdere liveplaten van Frank Zappa uit de jaren 80 (doe mij maar Zappa's werk uit de jaren zestig en vroege jaren zeventig) en de geweldige Sunshine Tomorrow 2 compilatie van The Beach Boys. Voor de gemiddelde passagier niet de meest voor de hand liggende titels naar het mij leek, geweldig! Om 14:50 uur plaatselijke tijd landde ik in Minneapolis, waarna ik Dawn en John voor het eerst ontmoette. Toen we elkaar enkele dagen eerder hadden gezien en gesproken via Skype had ik er al een heel goed gevoel bij, wat direct werd bevestigd bij onze eerste ontmoeting: wat een ontzettend lieve, warme, hartelijke mensen! We vertrokken naar hun huurhuis in de wijk East-Harriet om mijn spullen weg te brengen, waarna we de rest van middag doorbrachten op een steiger aan het prachtige Lake Harriet. Terwijl we met onze benen in het verfrissende water van het meer bungelden zwom er plots een schildpad voorbij. Eenmaal thuis gekomen ben ik even gaan zitten op de bank die Dawn en John 'the narcoleptic couch' noemen. Ik heb het geweten. Jetlag. Ergens halverwege de nacht werd ik er wakker, waarna ik toch maar naar mijn logeerbed ben geslopen voor het vervolg van de nacht.

Dinsdag 10 juli

Vanmorgen brachten we een bezoek aan Saint-Paul. Saint Paul vormt samen met Minneapolis de tweelingstad Minneapolis-St. Paul. De steden liggen naast elkaar en lopen zelfs in elkaar over.  Ondanks het feit dat Saint Paul slechts 300.000 inwoners telt tegenover de 422.000 inwoners van Minneapolis, is Saint Paul de hoofdstad van de staat Minnesota. In Saint Paul wachtte ons een rondleiding bij Minnesota Public Radio, oftewel MPR. De in 1967 opgerichte publieke staatsomroep huist in een enorm pand in downtown Saint Paul en behelst 46 radiozenders met een totaal bereik van circa 18 miljoen luisteraars per week. De rondleiding bracht ons dan ook langs talloze redactievloeren, archieven, radiostudio’s, een opnamestudio en zelfs een grote theaterzaal. Tijdens onze rondleiding ontmoetten Michael Barone. Dawn heeft ooit als grafisch vormgever voor MPR’s popzender The Current gewerkt en zij vertelde mij dat iedereen altijd een beetje bang was voor Michael, aangezien hij zo’n vakidioot was dat hij vaak weinig op had met ‘small talk’. Michael presenteert het programma Pipe dreams, gespecialiseerd in klassieke orgelmuziek. Toen hij hoorde dat ik uit Nederland kwam lichtten zijn ogen op en ontstond er tegen alle verwachtingen in een ontzettend leuk gesprek. Michael was namelijk jaren eerder een aantal keer in Nederland geweest om beroemde pijporgels te bezoeken in diverse kerken. Haarlem, Alkmaar, Amsterdam; hij was er allemaal geweest. Eigenlijk was Michael een oude hippie met een enorme passie voor klassieke muziek. Hij gaf mij drie cd’s uit zijn Pipe Dreams reeks cadeau en wij rondden onze rondleiding af.

Na een typisch Amerikaans ontbijt met pancakes en Maple Syrup bezochten we de Mississippi. Nooit geweten dat de rivier ook door Saint Paul stroomde. M’n gedachten dwaalden af naar de Mississippi Delta. Ik dacht aan oude blues helden en ik dacht aan Jeff Buckley, die in de rivier zijn noodlot trof.

We vervolgden ons bezoek aan de stad met een kijkje bij het Science Museum of Minnesota, alwaar in de Omniversum-bioscoop de documentaire Dream Big: Engineering Our World was te zien. Een indrukwekkende film over bouwkundige wonderen van over de hele wereld – van de Chinese muur en ’s werelds hoogste wolkenkrabbers tot aan onderwaterrobots en solarwagens.

Er is ook een Omniversum in Den Haag, maar deze heb ik helaas nog nooit bezocht. Ik ben ook nog nooit bij de Zaanse Schans geweest. Zo gaat dat soms wanneer je in de nabijheid woont van iets unieks; je neemt het voor lief.

Na een korte ‘nap’ vertrokken we rond etenstijd naar Minneapolis voor mijn eerste concert op Amerikaanse bodem, in The Aster Café. Zo gewichtig als ik het nu omschrijf beleefde ik het overigens helemaal niet hoor. Maar ik keek er wel ontzettend naar uit.

The Aster Café deed me enigszins denken aan de Waag in Haarlem, een plek waar muziekliefhebbers onder het genot van speciaalbieren en kwaliteitswijnen samenkomen om zittend naar concerten van singer/songwriters te luisteren.

Om niet in de problemen te komen met de autoriteiten was ik slechts aangekondigd als ‘mystery guest’. Hoofdact was Todd Eckart, zowel in verschijning als in klank een soort kruising van Roy Orbison en Chris Isaak. Na een korte soundcheck eenmaal begonnen aan mijn show kwam ik er na één nummer achter dat ik geen seconde had nagedacht over het feit dat ik tussen de nummers door natuurlijk in het Engels mijn verhalen zou moeten vertellen. Op zich niet zo’n probleem, maar wel ietwat onwennig. Ik kan enkele accenten imiteren, van ‘posh English’ tot ‘scouse’ of 'mancunian', maar dat vind ik altijd een beetje nep om als Nederlander te doen. Schotten, Ieren, Australiërs; ze spreken allen een vorm van Engels met een zeer eigen accent. Dus waarom zou ik niet gewoon als een Nederlander mogen klinken? Vinden ze vaak alleen maar sympathiek. Tegelijkertijd stoor ik me altijd aan steenkolenengels. Wat is het leven soms toch moeilijk. Een bekend grapje over de Engelse uitspraak van toenmalig premier Wim Kok dat mijn leraar Engels mij ooit vertelde ging ongeveer als volgt: Kok: ‘Do you fok horses, Mr. Clinton?’ Clinton: ‘Pardon?’ Kok: ‘Yes, paarden!’

Het was een fijn optreden en na afloop dronken John en ik beiden een heerlijke whiskey old fashioned, John's specialiteit. Fijn om whiskey te mogen schrijven, het is één van de zeldzame gevallen waarin ik de Amerikaanse spelwijze rijker vind dan de Engelse.

Woensdag 11 juli

Vanmorgen met Dawn en John een Skype interview gegeven voor de website van De Telegraaf. Vervolgens de auto gepakt om van Minneapolis naar Chicago te rijden. Nadat ik Dawn tijdens onze eerste mailwisselingen had verteld over mijn Amerikaanse familie in Illinois had ze enthousiast geantwoord met de woorden: ‘I LOVE it that you have family in the Chicago area! John and I will take time off of work, and we'll road trip there together! It's less than 7 hours away from us!’. Een mooier voorbeeld van een cultuurverschil tussen Amerikanen en Europeanen kan ik zo makkelijk niet bedenken. Met zeven uur rijden zit je een uur onder Parijs. Dat is voor ons Europeanen toch wel een reis om even goed over na te denken alvorens deze te maken. Maar naar Amerikaanse maatstaven is het een haast onmogelijk grote toevalligheid, dat je zo vlakbij familie hebt wonen.

Ik vond het een geweldig voorstel en keek dan ook enorm uit naar de roadtrip. John besloot de avond van tevoren niet mee te gaan omdat hij helaas te veel werk had liggen om er twee dagen tussenuit te kunnen knijpen. Rijdend door Minnesota viel het me op hoe Europees, haast Nederlands het landschap in deze staat er eigenlijk uitziet.

Ik herinner me nog het verhaal dat 3voor12 ooit publiceerde over Bob Dylan, die bij bezoekjes aan Nederland volgens de legende steevast afreisde naar Groningen omdat de omgeving hem zo deed denken aan Duluth, Minnesota waar hij opgroeide.

Ik dacht na over de migranten die de oversteek naar de Nieuwe Wereld besloten te maken in de hoop op een beter leven en over hoe vele Europeanen besloten moeten hebben om in deze omgeving te gaan wonen, omdat het ze aan thuis deed denken. ’s Avonds zou ik erover lezen en bleek inderdaad dat Minnesota sinds de 19e eeuw vooral werd bevolkt door grote groepen Duitsers, Noren, Zweden en Nederlanders.

Terwijl we vanuit de auto Chicago in de verte zagen opdoemen spookte Sufjan Stevens door mijn hoofd met zijn briljante liedje Chicago van zijn meesterwerk Illinoise.

Omdat het vanaf de rand van de stad nog een uur zou duren om naar ons hotel downtown te rijden besloten we onderweg te stoppen om te eten bij een restaurant met de veelbelovende naam Thai Lagoon. Het eten was zeer smaakvol, maar haalde het toch niet bij persoonlijke favorieten als Bird in Amsterdam of Erawan in Haarlem.

Later  die avond kwamen we aan in The Whitehall Hotel, door Dawn omschreven als een ‘fancy pants hotel, with valet parking’. Er was geen woord van gelogen. Een waanzinnig mooi hotel op een geweldige locatie.

Donderdag 12 juli

Hoewel de bedden van het Whitehall Hotel heerlijk lagen, heb ik toch slecht geslapen. Sinds het verschijnen van het artikel over mijn reis in de Telegraaf werd ik gedurende de hele nacht regelmatig geappt en gebeld door verschillende redacties. Hartstikke leuk natuurlijk en bijzonder onverwacht ook, maar ook wel lastig door het flinke tijdsverschil van zeven uur. Het goede ontbijt in de hotellobby deed gelukkig wonderen en ik merkte daarnaast dat alle opwinding over de reis me ook wel een dosis energie gaf.

Door het geplande bezoek aan Champaign later die dag, hadden we helaas niet de tijd om Chicago uitgebreid te bekijken. Er waren wel musea die ik had willen zien en ook 2120 S. Michigan Avenue, de bekendste locatie van de Chess studio’s en tevens de titel van een Rolling Stones nummer, stond op m’n verlanglijstje.

Wat we nog wel hebben kunnen doen was het maken van een prachtige wandeling door de Magnificent Mile wijk en een bezoek aan Ohio Street Beach aan Lake Michigan. Vanaf deze locatie heb je een prachtig uitzicht op de stad. Uiteraard hebben we ook even een kijkje genomen bij Marina City, een appartementencomplex aan de oever van de Chicago River. Het complex bestaat uit twee torens van elk 179 meter hoog en de onderste 19 verdiepingen zijn parkeerplaatsen.

De torens van Marina City kende ik van de hoesfoto van Wilco’s Yankee Hotel Foxtrot. Een iconische plaat en dito staaltje architectuur.

Begin van de middag stapten we in de auto voor de reis naar Champaign-Urbana. Champaign is een universiteitsstad in de Amerikaanse staat Illinois. Mijn oudoom en oudtante Tom en Louisette Zuidema hebben er een groot deel van hun leven doorgebracht en mijn achternichtjes Paquita en Annegien en achterneef Lucho zijn er allen geboren. Oom Tom, zoals we hem altijd noemden, was in 1927 geboren in Haarlem als oudere broer van mijn opa Bert. Na zijn studie Antropologie studeerde hij Spaans in Madrid en verhuisde in 1957 naar Peru. In 1964 publiceerde hij zijn eerste boek, genaamd The Ceque System of Cuzco en ging hij lesgeven in San Cristóbal aan de universiteit van Huamanga. Na drie jaar verhuisde het gezin naar de Verenigde Staten en begon hij als hoogleraar Anthropology and Latin American and Caribbean Studies aan de Universiteit van Illinois in Urbana-Champaign. Door de jaren heen reisde het gezin geregeld naar Nederland voor familiebezoek en we zagen elkaar dan ook zeer regelmatig. Ik vind het jammer dat ik Tom en Louisette nooit in Champaign heb kunnen bezoeken terwijl ze nog leefden, maar heb altijd alsnog graag eens willen zien waar ze het grootste gedeelte van hun levens hebben doorgebracht.

Direct was ik gecharmeerd van het universiteitsstadje; de mooie huizen en gebouwen, de haast Europese sfeer en het vele groen. Op enkele honderden meters van de universiteitscampus arriveerden we halverwege de middag bij het voormalige huis van de familie Zuidema. Ik stapte uit de auto om de straat en het huis eens goed in me op te nemen. Wat bijzonder om hier te zijn! Hier was het dus, waar ze hun leven hebben doorgebracht. Wat een moedige stap moet het geweest zijn om al het bekende achter hun te laten voor dit grote avontuur. Maar wat moet het hier ook fijn geweest zijn. Terwijl we een aantal foto’s maakten van het huis kwam de overbuurvrouw naar buiten. Ze had waarschijnlijk direct haar vermoedens, het zal vast niet elke dag gebeuren dat toeristen foto’s nemen van dit willekeurig huis in deze willekeurige straat. Ze bleek mijn oudoom en oudtante goed gekend te hebben, bevriend met ze te zijn geweest. Vooral met mijn oudtante, Tom was altijd vooral in de weer met zijn boeken. Vele mooie verhalen volgden en ze wist mij echt een inkijkje te geven in het dagelijks leven van de laatste jaren van Louisette en Tom. Over hoe Tom dagelijks naar café Strawberry Fields liep voor een kopje koffie en The New York Times en hoe hij ook wandelend naar de campus ging. Ze nam ons mee naar het huis van mijn achternichtje Annegien, een paar straten verderop. Voor mijn reis hadden we contact gehad, maar helaas zat ze deze week in Maine.

Toen we afscheid namen gaf ze mij één van haar dichtbundels cadeau met daarin een prachtige eulogie, opgedragen aan Louisette. Later stuurde Gale me nog een heel lief e-mail bericht:

‘I couldn't remember your last name but I thought the encounter was lovely and at dinner that night I was going to tell my daughter (who is 20) about it.  So I said, ‘So I met this guy named Yorick...’ and before I could get any further her eyes got really wide and she said "Yorick the Musician???? and then she immediately calmed herself and kind of laughed at herself and said, “no he lives in Holland.’  And I said yeah I think that’s him – he's related to Tom and Louisette – and she ran and got her phone and said....This guy?  I said, I think so.  Turns out a friend of hers at college (in Kentucky) is a big fan and introduces everyone to his music.  Anyway I thought that was a good coda to the day.’

Wat een bizar toeval! Alsof het al niet gek genoeg was dat Dawn mijn muziek had leren kennen in Minneapolis.

Na een bezoek aan café Strawberry Fields vervolgden we onze reis naar de campus. Helaas was de universiteit door de summer break nagenoeg verlaten. Bij de afdeling Antropologie in de gang hing een grote wereldkaart met daarop geplaatst gekleurde punaises met vlaggetjes met namen. Op het vlaggetje bij de in Cuzco, Peru geplaatste punaise stond ‘Zuidema’. Ontroerend.

Vrijdag 13 juli

Het grootste gedeelte van vandaag stond in het teken van de terugreis naar Minneapolis, vanaf ons motel in Rockford een slordige 540 kilometer. ’s Avonds bezochten we ‘REBEL REBEL: ROCK FOR PUSSY XIV — A TRIBUTE TO DAVID BOWIE’ in de legendarische concertzaal First Avenue, voorheen bekend als The Depot, Uncle Sam’s en Sam’s. In de nachtclub begon het succes van menig artiest uit de Twin Cities (zoals bijvoorbeeld Prince, The Revolution, The Replacements, Hüsker Dü, Soul Asylum en The Jayhawks) en daarnaast stond bijna iedere bekende Amerikaanse popartiest die sinds de jaren zeventig opkwam er weleens op de planken. Ik was dan ook erg benieuwd naar dit stukje pophistorie.

Van tevoren was ik een beetje huiverig geweest voor het bezoeken van deze avond, aangezien ik nooit zo gecharmeerd ben geweest van tribute bands. Ironisch misschien, daar ik zelf ook wel eens op de planken sta met eerbetonen aan The Beach Boys, The Summer of Love, Elvis, Frank Sinatra’s Watertown etc. 

Maar ik vind de meeste tributes simpelweg niet smaakvol en goed uitgevoerd. Als er dan ook nog eens opplaksnorren, pruiken en replica’s van iconische outfits in het spel zijn weet je meestal wel hoe het laat is. Plat spektakel en goedkoop entertainment winnen het nogal eens van goede sounds en een smaakvolle songselectie. ‘Het laaghangende fruit plukken’, noemde Anne Soldaat dat eens zo mooi in het persbericht van onze muziekvoorstelling Unsung Heroes

Maar de Bowie tribute night was ontzettend goed. De creme de la creme van de alternatieve popscene van Minneapolis stond op de planken. Een eerbetoon van liefhebbers voor liefhebbers. Smaakvol. Dawn en John hadden gelijk, deze jaarlijks terugkerende avond was zeer de moeite waard en First Avenue was een fantastische venue.

Heaven Presents... Yorick van Norden: 15 september in Patronaat, Haarlem; 30 september in Platoplanet, Groningen; 5 oktober in De Amer, Amen; 6 oktober in Molen De Ster, Utrecht; 12 oktober in Mezz, Breda; 27 oktober in Victorie, Alkmaar; 28 oktober in Underground, Lelystad.